Υπουργείο Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων
Γενική Γραμματεία για την Καταπολέμηση της Διαφθοράς


Όπως χαρακτηριστικά λέγεται τη διαφθορά είναι πιο εύκολο να την αναγνωρίσεις παρά να την ορίσεις. Ως διαφθορά λοιπόν στη συνήθη χρήση της γλώσσας χαρακτηρίζεται «η συστηματική  παραβίαση όλων των ηθικών και νομικών κανόνων κατά την άσκηση των καθηκόντων ενός υπαλλήλου ή ενός λειτουργού» ή με άλλα λόγια η «κατάχρηση (δημόσιας) εξουσίας χάριν ιδιωτικού οφέλους» («abuse of public power for private gain»). Εναλλακτικά,  μπορεί να ισχυριστεί κανείς ότι υποθέσεις διαφθοράς είναι κυρίως εκείνες που αφορούν την εκμετάλλευση της εξουσίας που έχει ανατεθεί σε πρόσωπο που υπηρετεί στο δημόσιο ή ιδιωτικό τομέα με σκοπό το προσωπικό όφελος και εμφανίζεται κυρίως με τη μορφή :
•    δωροδοκίας, είτε στον δημόσιο είτε στον ιδιωτικό τομέα,
•    παράβασης καθήκοντος, όταν ο υπάλληλος έχει σκοπό να βλάψει τον πολίτη ή το κράτος ή να προσπορίσει στον εαυτό του ή σε άλλον παράνομο όφελος,
•    κατάχρησης εξουσίας, (όταν ο αρμόδιος μεταχειρίστηκε παράνομα ή εκβιαστικά μέσα για να πετύχει οποιαδήποτε δημόσια δήλωση ή εκθέτει κάποιον σε δίωξη ή παρέλειψε να διώξει κάποιον υπαίτιο ή προκάλεσε την απαλλαγή του από την τιμωρία).
Αρκετές φορές οι πολίτες μπορεί να αντιμετωπίζουν καταστάσεις τέτοιες, οι οποίες να οφείλονται πράγματι σε ποινικές παραβάσεις. Παράνομες πράξεις που στρέφονται εναντίον των δικαιωμάτων και των συμφερόντων του πολίτη, όπως για παράδειγμα η απειλή, η εκβίαση, η κλοπή, η σωματική βλάβη δεν σημαίνει ότι αποτελούν υποθέσεις διαφθοράς αν δεν συντρέχει το στοιχείο της εκμετάλλευσης θέσης εξουσίας. Όπως προαναφέρθηκε, το βασικότερο και κρίσιμο κριτήριο για να απασχολήσει μία υπόθεση την Υπηρεσία, είναι η εκμετάλλευση της εξουσίας που έχει ανατεθεί σε ένα πρόσωπο (υπάλληλο ή λειτουργό), για ίδιον όφελος.



Όχι δεν είναι απαραίτητο ο καταγγέλλων να γνωρίζει αν είναι η καταγγελία του συνιστά υπόθεση διαφθοράς ή/και απάτης. Είναι σημαντικό όμως η καταγγελία να είναι όσο το δυνατόν συγκεκριμένη και πλήρης.
Επίσης πολλές φορές ο πολίτης αντιμετωπίζει  αδικίες που πιθανόν να συνιστούν ποινικά αδικήματα, αλλά δεν σημαίνει ότι είναι και υποθέσεις διαφθοράς ή απάτης. Ως διαφθορά ορίζεται γενικά η εκμετάλλευση της εξουσίας που έχει ανατεθεί σε πρόσωπο που υπηρετεί στον ιδιωτικό ή δημόσιο τομέα, για ίδιον όφελος.
Είναι σημαντικό να αναφερθεί  ότι η μια καταγγελία για υπόθεση διαφθοράς ή/και απάτης μπορεί να μην αφορά μόνο τον καταγγέλοντα. Σε κάθε περίπτωση είναι σημαντικό να υπάρξει σχετική καταγγελία Ωστόσο είναι ακόμη πιο σημαντικό σε τέτοιες περιπτώσεις τα στοιχεία να  είναι ακριβή κι όχι γενικά ή αόριστα.



Η απάτη στα συγχρηματοδοτούμενα έργα αφορά σε μια σειρά ενεργειών ή/και  παραλείψεων των εμπλεκόμενων διοικητικών φορέων που μπορεί να οδηγήσουν σε παρατυπίες ή σε παράνομες πράξεις που χαρακτηρίζονται από σκόπιμη παραπλάνηση ή παραποίηση και βλάπτουν τα συμφέροντα της Ευρωπαϊκής Ένωσης ως προς την χρήση των πόρων του ευρωπαϊκού προϋπολογισμού.



Γιατί η υποδοχή των καταγγελιών και ο συντονισμός των περαιτέρω διοικητικών ενεργειών που πιθανώς απαιτούνται αποτελεί βασική και αποκλειστική αρμοδιότητα της Γενικής Γραμματείας Καταπολέμησης της Διαφθοράς, όπως προκύπτει και από το θεσμικό και κανονιστικό πλαίσιο που διέπει τη λειτουργία της.



Για να βεβαιωθείτε προσπαθήστε να απαντήσετε στα παρακάτω ερωτήματα:
•    Αφορά κάποιον δημόσιο υπάλληλο;
•    Αφορά παράβαση καθήκοντος ή κακής διοίκησης που έχει ως αποτέλεσμα τη σημαντική απώλεια ή ζημία περιουσιακών στοιχείων;
•    Αφορά ισχυρισμούς που θα μπορούσαν εφόσον αποδειχθούν να οδηγήσουν ένα οργανισμό /υπηρεσία σε ανυποληψία;
•    Προκαλεί το ζήτημα αυτό εκτεταμένη αποδιοργάνωση σε υπηρεσίες ή οργανισμούς;
•    Επηρεάζει έναν αριθμό ατόμων;
•    Έχει εξαπλωθεί σε όλο τον οργανισμό /υπηρεσία;
•    Αφορά σε μεγάλο ποσό δημοσίου χρήματος;
•    Αφορά σε  χρήματα της Ευρωπαϊκής Ένωσης;
•    Εκδηλώνεται αυτή η συμπεριφορά με σοβαρό και συστημικό τρόπο, γεγονός που συνιστά λόγο για τη λήψη πειθαρχικών μέτρων?
Τονίζετε βεβαίως ότι όλες οι καταγγελλίες και η κάθε μια ξεχωριστά έχουν το δικό της ειδικό βάρος, εφόσον παρέχεται η κάθε δυνατή τεκμηρίωση, εξυπηρετεί το βασικό σκοπό της Γενικής Γραμματείας που είναι η λήψη όλων εκείνων των απαραίτητων διοικητικών ενεργειών που θα περιορίσουν στο μέτρο του δυνατού φαινόμενα διαφθοράς και απάτης.


Οι αντικειμενικοί παράγοντες που υποδεικνύουν τη σοβαρότητα μιας καταγγελίας μπορεί να είναι:
•    Το είδος της συμπεριφοράς/συμβάντος
•    Η συχνότητα (συνέβη μια φορά ή συμβαίνει συχνά);
•    Ο τρόπος με τον οποίο συνέβη η συμπεριφορά/συμβάν (απαιτήθηκε προγραμματισμός και έγιναν προσπάθειες απόκρυψή της συμπεριφοράς;)
•    Η αρχαιότητα του προσώπου ή των προσώπων που εκδήλωσαν την παράνομη συμπεριφορά
•    Η οικονομική ζημία που προκλήθηκε στον εθνικό ή/και στον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό
•    Η βλάβη ή ο κίνδυνος για τον οργανισμό υπηρεσία



 Σύμφωνα με το Ν. 4320/15 (άρθρο 7 (Β)  και βάσει του άρθρου 4(3)του Καν. ΕΕ. 883/2013, αρμόδια Εθνική Αρχή υποδοχής καταγγελιών απάτης που αφορούν σε συγχρηματοδοτούμενα προγράμματα είναι η Γενική Γραμματεία Καταπολέμησης της Διαφθοράς (Ελληνική υπηρεσία AFCOS).

Είναι σημαντικό να γνωρίζετε ότι όσο πιο συγκεκριμένη είναι η καταγγελία σας, δηλαδή με αναφορά σε συγκεκριμένη αρμόδια υπηρεσία, συγχρηματοδοτούμενο πρόγραμμα/έργο κ.ά. τόσο πιο άμεση η ανάληψη των σχετικών διοικητικών διαδικασιών και πιο εύκολη η διεκπεραίωσή της  από την υπηρεσία μας.


Για να υποβάλλετε τις καταγγελίες σας έχετε τις εξής δυνατότητες:
1.    Ηλεκτρονικά συμπληρώνοντας τη σχετική φόρμα καταγγελιών που είναι διαθέσιμη στον ιστότοπο της υπηρεσίας μας επισυνάπτοντας τα σχετικά ικανά αποδεικτικά έγγραφα.
2.    Ταχυδρομικώς αποστέλλοντας καταγγελία σας, καθώς και όποιο υλικό τεκμηρίωσης έχετε στη διάθεσή σας στην ταχυδρομική διεύθυνση της Γενικής Γραμματείας Καταπολέμησης της Διαφθοράς , Φραγκούδη 11 & Αλ. Πάντου, Καλλιθέα 17671
3.    Αυτοπροσώπως (ή δι΄ αντιπροσώπου) στη Γραμματεία της Υπηρεσίας (οδός Φραγκούδη 11 & Αλ. Πάντου, Καλλιθέα) κατά τις εργάσιμες ημέρες και ώρες (8.30 π.μ. – 16.30 μ.μ.)  

Δεν χρειάζεται να αποστείλετε την καταγγελία ταχυδρομικώς ή με φαξ εφόσον την έχετε ήδη υποβάλει ηλεκτρονικά στην υπηρεσία μας.


Ναι ανώνυμες καταγγελίες γίνονται δεκτές από την υπηρεσία και μπορούν να κατατεθούν με τους τρόπους που αναγράφονται  στην σχετική ερώτηση «Πως μπορώ να υποβάλλω την καταγγελλία μου;». Τονίζεται ότι ο πολίτης μπορεί να καταθέσει και αυτοπροσώπως ανώνυμη καταγγελία στην Υπηρεσία.


Καταγγελία  για παράβαση εθνικής και κοινοτικής νομοθεσίας και που αφορούν σε θέματα διαφθοράς ή/και απάτης μπορούν να υποβάλλουν φυσικά και νομικά πρόσωπα.


Συνοπτικά αναφέρεται ότι όλες οι καταγγελίες με όποιον τρόπο κι αν υποβάλλονται (είτε δηλ. ηλεκτρονικά, με φαξ, ταχυδρομικά, τηλεφωνικά ή αυτοπροσώπως) πρωτοκολλούνται στο κεντρικό πρωτόκολλο της υπηρεσίας και λαμβάνουν πέραν του μοναδικού αριθμού πρωτοκόλλου, διακριτή αλλά ενιαία περιγραφή και προωθούνται στο Τμήμα Καταγγελιών.  

Το Τμήμα Καταγγελιών είναι το αρμόδιο τμήμα που λαμβάνει γνώση του περιεχομένου της καταγγελίας, η οποία εξετάζεται καταρχήν ως προς την πληρότητα των παρεχόμενων στοιχείων. Εντός 15 ημερών και αν υπάρχει η σχετική δυνατότητα (δηλαδή αν η καταγγελία είναι επώνυμη) ο καταγγέλλων  θα λαμβάνει απόδειξη παραλαβής της καταγγελίας.
Στη συνέχεια η κάθε καταγγελία κατηγοριοποιείται και προωθείται στην αρμόδια Εθνική Ελεγκτική Αρχή και η Γενική Γραμματεία στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων της παρακολουθεί και συντονίζει την περαιτέρω διερεύνησή της. Με αναφορά τον αριθμό πρωτοκόλλου της κάθε καταγγελίας στο άμεσο μέλλον θα υπάρχει  η δυνατότητα ενημέρωσης από το site της υπηρεσίας για το στάδιο εξέτασής της, από την αρμόδια υπηρεσία ελέγχου ή/και την έκβασή της.


Προφανώς ο πολίτης συνεχίζει να έχει τη δυνατότητα υποβολής της καταγγελίας του σε αρμόδιες Εθνικές Αρχές που ήδη λειτουργούν και που ο ίδιος θα κρίνει ότι είναι οι πλέον αρμόδιες για το χειρισμό της καταγγελίας του.

Σε αυτή την περίπτωση όμως, είναι πολύ σημαντικό να αναφερθεί ότι η υποβολή ή/και κοινοποίηση της ίδιας καταγγελίας σε μια σειρά φορέων έχει ως άμεσο αποτέλεσμα την ενασχόληση με το ίδιο θέμα διαφορετικών φορέων και ως έμμεσο την πιθανώς μη αποτελεσματική αντιμετώπιση της καταγγελίας λόγω αναρμοδιότητας των αντίστοιχων φορέων.


Κάθε καταγγελία που υποδέχεται η Γενική Γραμματεία Καταπολέμησης της Διαφθοράς είναι σημαντική και  καμιά δεν τίθεται στο αρχείο της υπηρεσίας υπό την έννοια ότι ακόμα κι αν κάποια σε πρώτη φάση εξέτασής της κριθεί ελλιπής ή ασαφής μπορεί να λειτουργήσει συμπληρωματικά με κάποια επόμενη καταγγελία. Ωστόσο η Γενική  Γραμματεία δεν μπορεί να βοηθήσει σε κάθε περίπτωση.

•    Η Γενική Γραμματεία δεν παρέχει άμεσα νομικές συμβουλές και νομική εκπροσώπηση.

•    Δεν υποκαθιστά τις αρμόδιες ερευνητικές, διωκτικές αρχές

•    Δεν έχει τη δυνατότητα παρέμβασης σε υποθέσεις για τις οποίες έχουν ήδη επιληφθεί οι αρμόδιες δικαστικές και εισαγγελικές αρχές ή έχει εκδοθεί δικαστική απόφαση.

•    Δεν διατυπώνει προφορικώς ή γραπτώς άποψη επί του περιεχομένου των καταγγελιών.

•    Δεν επικοινωνεί με τους καταγγέλλοντες παρά μόνο εγγράφως και μόνο για την περαιτέρω διερεύνηση παροχής πρόσθετων πληροφοριών και αν αυτό είναι δυνατό, ήτοι αν η καταγγελία είναι επώνυμη.

•    Καταγγελίες που δεν αφορούν σε υποθέσεις διαφθοράς ή απάτης σε συγχρηματοδοτούμενα έργα, προωθούνται σε άλλες υπηρεσίες με σχετική αναφορά περί της μη αρμοδιότητας της υπηρεσίας.

Κύλιση στην Αρχή